แมงกะพรุนหนัง (Rhopilema)ในประเทศไทย
Rhopilema hispidum · วงศ์: Rhizostomatidae · ชื่อไทย: แมงกะพรุนหนัง
แมงกะพรุนกินได้ชนิดหลักของไทย พิษมักไม่รุนแรง แต่แขนรอบปากปล่อยพิษได้ และบางคนอาจมีผื่นคันอยู่นาน แมงกะพรุนกลุ่มใกล้เคียงอย่าง Catostylus และ Acromitus ก็มักมีพิษอ่อนเช่นกัน
ลักษณะ
ร่มใหญ่ เนื้อแน่น ทรงครึ่งวงกลม สีขาวขุ่น อมฟ้า หรืออมน้ำตาล ผิวสากด้วยปุ่มแข็งเล็ก ๆ ใต้ร่มมีแขนรอบปากหนา 8 แขนที่มีระบายและเส้นสาย ไม่มีหนวดรอบขอบร่ม
ขนาด: ร่มมักกว้าง 20–50 ซม.
พบที่ไหนและเมื่อไหร่ในประเทศไทย
พบทั้งสองฝั่งทะเล จับเชิงพาณิชย์ส่วนใหญ่ในอ่าวไทย ซึ่งบางครั้งเข้ามาเป็นฝูงใหญ่
อ่าวไทย · ทะเลอันดามัน
พิษและอาการ
แสบเล็กน้อยและผิวแดง บางครั้งมีผื่นคันที่อยู่ได้หลายวัน
ปฐมพยาบาล
📞 เจ็บป่วยฉุกเฉินในประเทศไทย โทร 1669
ล้างด้วยน้ำทะเล ห้ามถู ประคบเย็นเพื่อบรรเทาปวดและคัน หากผื่นรุนแรงหรือไม่หายไป ให้ไปพบแพทย์
ชนิดที่หน้าตาคล้ายกัน
แมงกะพรุนลอดช่อง — มีติ่งปลายแหลมยาวบนร่ม ส่วน Catostylus และ Acromitus ตัวเล็กกว่า มักอมฟ้าหรือมีขอบสีเข้ม
รู้หรือไม่
- ชื่อไทย “แมงกะพรุนหนัง” หมายถึงแมงกะพรุนที่เนื้อเหมือนหนัง
- จากการทดสอบในห้องปฏิบัติการในไทย แขนรอบปากของแมงกะพรุนหนังมีพิษน้อยกว่าของ Lobonemoides ซึ่งเป็นแมงกะพรุนกินได้อีกชนิด
ชื่ออื่น: แมงกะพรุนกินได้, Edible jellyfish, Catostylus, Acromitus, Root-mouth jellyfish

คู่มือปฐมพยาบาลฉบับเต็ม →
แจ้งพบแมงกะพรุน →
แหล่งอ้างอิง
- MNRE knowledge hub — แมงกะพรุนกินได้ (edible jellyfish of Thailand)
- Kondo et al. (2020). Cnidomes and toxicities of the oral arms of two commercially harvested rhizostome jellyfish in Thailand. JMBA
- Kawahara et al. (2006). Stings of edible jellyfish (Rhopilema hispidum, R. esculentum, Nemopilema nomurai) in Japanese waters. Toxicon
- Osathanunkul et al. (2022). Distinguishing venomous jellyfish species via HRM analysis (Table 1: jellyfish of Thai waters, DMCR data). Front. Mar. Sci.
แมงกะพรุนชนิดอื่นในประเทศไทย
แมงกะพรุนกล่อง (Chironex)
แมงกะพรุนกล่องหนวดหลายเส้น (Chiropsoides)
แมงกะพรุนกล่องหนวดเส้นเดียว (Morbakka)
แมงกะพรุนหัวขวด (เรือรบโปรตุเกส)
แมงกะพรุนไฟ
แมงกะพรุนกล่องขนาดเล็ก (Tripedalia)
คำถามที่พบบ่อย
แมงกะพรุนหนัง (Rhopilema)อันตรายไหม?
พิษปานกลาง. แสบเล็กน้อยและผิวแดง บางครั้งมีผื่นคันที่อยู่ได้หลายวัน
แมงกะพรุนหนัง (Rhopilema)พบที่ไหนในไทย?
พบทั้งสองฝั่งทะเล จับเชิงพาณิชย์ส่วนใหญ่ในอ่าวไทย ซึ่งบางครั้งเข้ามาเป็นฝูงใหญ่
ถูกต่อยต้องทำอย่างไร?
ล้างด้วยน้ำทะเล ห้ามถู ประคบเย็นเพื่อบรรเทาปวดและคัน หากผื่นรุนแรงหรือไม่หายไป ให้ไปพบแพทย์