แมงกะพรุนกล่องหนวดหลายเส้น (Chiropsoides)ในประเทศไทย

แมงกะพรุนกล่องหนวดหลายเส้นที่พบบ่อยที่สุดในไทย พิษมักอ่อนกว่า Chironex แต่ก็ปวดมาก ทั้งสองชนิดหน้าตาแทบเหมือนกัน การปฐมพยาบาลจึงต้องทำแบบเดียวกับแมงกะพรุนกล่องที่อาจอันตรายถึงชีวิต

ลักษณะ

ร่มใสทรงกล่อง ที่มุมมีก้านแตกแขนงออกด้านเดียวคล้ายนิ้วมือ แต่ละ “นิ้ว” มีหนวดเส้นเล็กหนึ่งเส้นที่มีลายขวางเป็นปล้อง

ขนาด: ร่มมักกว้างไม่กี่เซนติเมตร ใหญ่สุดราวฝ่ามือ หนวดยาวกว่าร่มหลายเท่า

พบที่ไหนและเมื่อไหร่ในประเทศไทย

พบได้เกือบตลอดปีในอ่าวไทยตอนกลางและตอนล่าง และตามชายฝั่งอันดามัน (ภูเก็ต กระบี่ พังงา สตูล ระนอง)

อ่าวไทย · ทะเลอันดามัน · พบบ่อยที่สุด: ตลอดปี

พิษและอาการ

ปวดแสบร้อนรุนแรงและผิวแดง มีรอยหนวดบนผิว อาการรุนแรงทั่วร่างกายไม่ใช่ลักษณะเด่นของชนิดนี้ แต่หากโดนเป็นบริเวณกว้างควรพบแพทย์

ปฐมพยาบาล

📞 เจ็บป่วยฉุกเฉินในประเทศไทย โทร 1669

ปฐมพยาบาลแบบเดียวกับแมงกะพรุนกล่องทุกชนิด: ขึ้นจากน้ำ ราดน้ำส้มสายชูอย่างน้อย 30 วินาที เอาหนวดออก ห้ามถู และห้ามใช้น้ำจืด ประคบเย็นเพื่อบรรเทาปวด หากผู้บาดเจ็บรู้สึกจะเป็นลม หายใจลำบาก หรือแผลกว้าง ให้โทร 1669

ชนิดที่หน้าตาคล้ายกัน

Chironex — หนวดงอกเป็นพวงจากก้านเนื้อหนาก้านเดียว ไม่ได้แตกออกจากแขนงคล้ายนิ้ว ดูด้วยตาในน้ำแยกไม่ได้ ส่วน Morbakka มีหนวดมุมละเส้นเดียว

รู้หรือไม่

• เป็นแมงกะพรุนวงศ์ Chiropsalmidae เพียงชนิดเดียวที่มีบันทึกในน่านน้ำไทย
• หนวดมีลายขวางหนาสลับบางซ้ำกันเป็นจังหวะ
• งานวิจัยล่าสุดเกี่ยวกับเซลล์เข็มพิษของแมงกะพรุนชนิดนี้ช่วยให้แพทย์แยกแผลจากชนิดนี้ออกจากแผลของ Chironex ได้

ชื่ออื่น: Chiropsalmid box jellyfish, Multi-tentacled box jellyfish